Contact

Թուրք-հայկական յառաջիկայ պայմանագիրները

Տակաւին – լաւ – չհասկցողներուն համար է, այս (իսկապէս շատ հեշտօրէն հասկնալի, հակիրճ) յօդուածը:

* * *

. Երէկ (22.10.2021), հայաստանեան Մամուլին մէջ տեղի ունեցաւ ուշագրաւ «հոսում» մը:

. Սոյն լրատուական արտահոսքը հաւանաբար դիտումնաւոր է, միտումնաւոր է:

Բայց չգիտենք թէ որքան ճշգրիտ է տեղեկութիւնը: Ոչ էլ, թէ՝ ո՞վ է զայն այդպէս հանրութեան մէջ սփռողը, եւ ի՞նչ նպատակով:

* * *

.  Վերոնշեալ «խորհրդաւոր» լուրին մէջ, կ’ըսուի թէ (մէջբերումէն դուրս կը թողեմ լրագրողների չափազանցեալ ճարպիկութիւնները, ու կը ներկայացնեմ զուտ հիմնականը…) ՝

«Նոյեմբերի 9-ին Հայաստանը եւ Ադրբեջանը Մոսկվայում երկու նոր փաստաթուղթ են ստորագրելու:

Առաջին փաստաթուղթը վերաբերում է Հայաստան-Ադրբեջան պետական սահմանների սահմանազատմանը եւ սահմանագծմանը:

Երկրորդ փաստաթուղթը վերաբերում է տարածաշրջանում հաղորդակցությունների ապաշրջափակմանը, մասնավորապես ճանապարհ-միջանցքների, այդ թվում՝ Ադրբեջանի եւ Նախիջեւանի միջեւ հաղորդակցության հաստատման մանրամասներին: »

* * *

. Շատեր, կարծես թէ… յուզուած են, այս թէական լուրով:

Ասիկա կը նշանակէ որ շատեր, դեռ նուազագոյն չափո՛վ իսկ չեն ըմբռնած՝ կացութիւնը:

Թոյլ տուէք ուրեմն, որ պարզաբանեմ: Շատ պարզ ու յստակ, անհերքելի կերպով:

* * *

. Նիւթի առարկայ այդ երկու փաստաթուղթերու պաշտօնական ստորագրութիւնը, ոչ միայն բնաւ զարմանալի չէ, այս պահին բնաւ ցնցիչ չէ, այլ, այժմու ընթացքով՝ ան-խու-սա-փե-լի է: Կարելի է ըսել՝ բնական է:

. Արդարեւ, այդ գալիք փաստաթղթերում, այն կերպով որ ներկայացուած են վերոյիշեալ լրատուական արտահոսքին մէջ, չկայ՝ որեւէ նորութիւն: Որեւէ նոր բան: Որեւէ, նշոյլ մը իսկ անակնկալ:

Այդտեղ չկայ որեւէ բան, ոչինչ, որ արդէն չկայ, ակնյայտօրէն լռելեայն կամ ուղղակի տառացի կերպով՝ 9 նոյեմբեր 2020ին ստորագրուած համաձայնագրին մէջ:

* * *

. Իսկ այդ վերոնշեալ համաձայնագիրը վաւերացուեցաւ՝ Հայաստանի ժողովուրդին կողմէ:

9 նոյեմբեր 2020ին, Հայկական միակ պետութեան գերագոյն ներկայացուցիչի ձեռքով ստրորագրուած, յաջորդ օրուընէ սկսեալ յայտնի ու բացայայտ, հանրածանօթ այդ համաձայնագիրը վաւերացուեցաւ, եօթը ամիսներ եւ տասը օր ետք՝ Հայաստանի բնակչութեան կողմէ: 20 Յունիս 2021ին:

Խորհրդարանական ընտրութիւններու գործընթացով:

Ժողովրդային այդ կնիքով:

Տամղայով:

Զորս հաստատեց, ի միջի այլոց եւ որպէս վերջին հանգրուան՝ երկրի Սահմանադրական Դատարանը:

Արա՛, ջոկում ե՞՞ս  (ուշադրութիւն, վրիպակ չէ, հարցման – կրկնակի, երկարաձիգ – հնչիւնը, պէտք է որ ըլլայ՝ «ես» ին վրայ… եւ ոչ թէ՝ «ջոկո՞ւմ ես»; իսկ սա Արան ո՞վ է, եահօ… շատ կարեւոր մարդ ըլլալու է… քանզի անվերջ զինք կ’ոգեկոչեն, Հայաստան…)

* * *

. 09 Նոյեմբեր 2020ին Հայաստանի պաշտօնական ստորագրութիւնը կրող,  եւ վերջին ընտրութիւններուն, Հայաստանում ժողովրդային վաւերացում ստացած համաձայնագրի բովանդակութեան մէջ,  սեւ-սպիտակի վրայ,  կը կարդանք հետեւեալը (ակնոց դրէք, եթէ պէտք է, բայց խոշորացոյցի կարիքը վստահաբար չկայ, ոչ ալ բառարանի) ՝

« 6.   Հայաստանի Հանրապետությունը մինչև 2020 թվականի նոյեմբերի 15-ը Ադրբեջանին է վերադարձնում Քարվաճառի (Քելբաջարի) շրջանը, իսկ մինչև 2020 թվականի դեկտեմբերի 1-ը՝ Բերձորի (Լաչինի) շրջանը: »

Այս պայմանագրային յօդուածին տարրական գործադրութիւնն է՝ «սահմանազտում ու սահմանագծում» ըսուածը: Հայաստանի արեւելեան սահմանին, այդ նոր գոյացացած սահմանագծին՝ պաշտօնական հաստատումը:

* * *

. Իսկ սոյն, շուտով մէկ տարիէ ի վեր ստրորագրուած, ապա  ընտրութիւններու միջոցաւ վաւերացուած համաձայնագրի հետեւեալ այս յօդուածը, արդէն որեւէ բացատրութեան չի կարօտիր՝

«9.    Տարածաշրջանում բացվում են բոլոր տնտեսական և տրանսպորտային կապերը։

Հայաստանի Հանրապետությունը երաշխավորում է Ադրբեջանի Հանրապետության և Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության արևմտյան շրջանների միջև տրանսպորտային հաղորդակցության անվտանգությունը՝ երկու ուղղություններով քաղաքացիների, տրանսպորտային միջոցների և բեռների անարգել երթևեկություն կազմակերպելու նպատակով:

Տրանսպորտային հաղորդակցության վերահսկողությունն իրականացնում են Ռուսաստանի ԱԴԾ Սահմանապահ ծառայության մարմինները: »

. Երեկուայ նախա-յայտնուած, գալիք երկրորդ փաստաթուղթն ալ, այս յօդուածին գործադրութիւնն է, պարզապէս:

* * *

Ահա վերոյիշեալ փաստաթուղթի հայերէն տարբերակը [սեղմել այս տողին վրայ. ջահելները թող ներեն այս ցուցմունքը, տարեց ընթերցողներ ալ ունիմ…]

Այս ալ՝ բնագիր, ռուսերէն տարբերակը: Բնագիրն է, քանզի այդ միակ լեզուն է, որ համաձայնագրի երեք ստորագրեալներն ալ գիտեն կարդալ – :

* * *

Այո, կարելի է առարկել թէ՝, ստորագրուած համաձայնագրին, վերեւ պարզուած 6. եւ 9. յօդուածներու յաջորդական քայլերուն անցնելէ առաջ, անհրաժեշտ է որ նախ Ադրբեջանի կողմէ ալ կիրառուի անոր հետեւեալ, թիւ 8 յօդուածը:

«8.    Իրականացվում է ռազմագերիների և պատանդների, ինչպես նաև զոհվածների դիակների փոխանակում: »

Փոխադարձ պարտաւորութիւն մը, որ անմիջապէ՛ս ու շատ սիրով կատարուեցաւ, գործադրուեցաւ: Բայց… միայն Հայաստանի կողմէ:

Վրան ալ դեռ, ռազմագերիների և պատանդներէն զատ ու աւելի, նախապէս, վերջին պատարազմէն շատ առաջ, զինդադարի ընթացքին բռնուած եւ բանտարկութեան դատապարտուած թուրք դիվերսանտներ, խափանարարներ: Որոնք նոյնպէս վերադարձուցինք իրենց տուները:

Սրանց փոխադրութիւնն ալ, արդեօք մեր հաշւո՞յն կատարուեցաւ: Չենք գիտեր նաեւ եթէ սուրճ եւ թխուածք չհրամցուեցաւ իրենց, օդանաւին մէջ…

Մինչ, ՀՀ Արտգործ Նախարարը իսկ վերջերս խոստովանեցաւ, որ դեռ ստոյգ չէ իսկ՝ մեր գերիներուն թուաքանակը: (Իմա՝ հաստատ չէ թէ «անյայտ կորածներից» որո՞նք արդէն մահացած են, եւ որոնք տակաւին՝ գերի: )

Երեւի արդէն փոփոխակի թիւ մըն է, այդ…

Քանի որ մեր գերիներուն վիճակուած անասելի խոշտանգումները, բաւական յայտնի են արդէն: Եւ ի դէպ, ատենը մէկ, յանուն բարի հարեւանութեան եւ – վերջին պատերազմէն ետք – Փաշինյանի բազմիցս հռչակած «Խաղաղութեան Դարաշրջան»ին, թուրքերը՝ հայ դիակներ կը փոխանցեն մեզի:

Թէ՝ այդ փոխանցուած դիակները կու գան ռազմադաշտէ՞ն, թէ թրքական չարչարանքի խուցերէն, յստակ չէ… Անոնցմէ գոնէ մէկ հատը սակայն, գլխատուած էր: Չգիտենք եթէ գլուխն ալ վերադարձուցին: Նկատի ունենալով որ, դարձեալ ըստ Փաշինյանի – պատերազմէն առաջ արտայայտած-  տառացի խօսքերուն, Ալիեւին հետ՝ «քաղաքակիրթ զրույց է եղել, կրթված մարդու տպավորություն թողեց»:

Ուրեմն, հա, կարելի է առարկել, այս ամէնը:

Բայց, ինչպէս որ կը յայտնէ մեր իմաստուն ասացուածքը՝ «եթէ եղունգ ունիս, գլուխդ քերէ»:

Քերէ՛, արրա՜:

Ով որ ես նէ, Պարոն Արա: Քերէ:

* * *

. Վերեւ պարզուած տուեալներուն, հաստատ ու հաստատուած իրականութիւնների դէմ է՝ Հայ Ազգի այժմու պայքարը: Դիմադրութիւնը: Ինչ որ կայ: Եթէ կայ:

Սոյն ազգային Պայքարի եւ Դիմադրութեան այժմու համակիրներն ու մասնակիցները, թերեւս հիմա մի քիչ աւելի լաւ պիտի հասկնան վիճակը 19րդ դարի Հայոց Ազատագրական Շարժումի մասնակիցներուն, գործիչներուն:

Բայց այդ ժամանակները արդէն անցա՜ծ, վերջացած են:

Սոյն Ազգային Նուազագոյն Արժանապատւութեան Շարժումին առաջին, միմիակ էական, նշանակալից, շօշափելի իրագործումը՝ այս Հայաստանի գոյացումն էր: Որ հիմա, կը գտնուի… իր այս վիճակին մէջ. նախընտրելի է աւիլին չըսել:

Իսկ անոր վերջին իրագործումը՝ Արցախի ազատագրումը պիտի ըլլար: Եթէ կարողանայինք զայն պահել:

* * *

. Եթէ Փաշինյանը, գոնէ խելքը ունենար չմասնակցելու վերջին ընտրութիւններուն, դեռ շա՜տ ուրիշ բաներ կ’արտայայտէր, ստորագրեալը: Ի նպաստ, իրեն:

Բայց այդպէս ուզեց, ուրեմն՝ tant pis pour lui, too bad for him.

Հիմա ուրեմն ինք մինչեւ ծայր թող ուտէ, իր, իր… արտադրածը:

Ի դէպ, իր – սկզբնակա՛ն եւ ներկայի – համակիրները, իրմէ հազար անգամ աւելի յանցաւոր եւ մեղաւոր են:

Մէկ ու կէս միլիո՛ն անգամ, աւելի:

Մ. Հայդուկ Շամլեան

23 Հոկտեմբեր 2021

Ենթա-գրացանկ / Սփիւռք 
Ենթա-գրացանկ / Հայկական Հարց 
Ենթա-գրացանկ / Հըդահիւն 
Ենթա-գրացանկ/ Շուշի...

Ընդհանուր Գրացանկ

Գլխաւոր Մուտք

Eff U!, երիտասարդներ

Այսօր տարածուեցաւ 20.10.2021 թուակիր խրոխտ հաղորդագրութիւն մը, որ մեզի կը տեղեկացնէ թէ՝ գոնէ որոշ երիտասարդութիւն մը, վերջապէս, անցեր է  Դիմադրութեան:

«Դիմում է համազգային դիմադրությա՛ն»…

* * *

Ստորագրեալը, Մայիս 2018ին – այդ ամսուայ առաջին օրերուն –  սկսած էր, այդ Դիմադրութիւնը: Ամենաանմիջական ընտանիքէս դուրս (կին եւ զաւակներ), կեանքիս ամենամեկուսացած ժամանակաշրջանն էր՝ 2018ի Մայիսէն մինչեւ  2019ի Յունուարը (անկէ ետք, ոմանք սկսան կամաց-կամաց արթննալ, բայց անշուշտ արդէն շատ ուշ էր, դժոխածին վարչակարգը տեղծաւորուած էր) :

Իսկ յատկապէս «դիմադրութիւն» բառի եւ թեմայի գործածութեամբ, Հոկտեմբեր 2019ին հրատարակած էի հետեւեալ գրառումը՝

* * *

«Լաւ է ուշ, քան՝ երբէք» ?

Չէ:

Այդ մօտեցումը ընդունելի չէ, այս պարագային: Անհեթեթ է, աւելի՛ ջղայնացուցիչ է, այս նիւթին մէջ:

Քանի որ, մինչեւ որ վերոնշեալ այս նոր Դիմադրութիւնը յայտարարուի՝ Արցախը կորսնցուցինք, հազարաւոր նոր նահատակներ տուինք – այս անգամ՝ Պարտութեան դաշտի վրայ -, եւ ամիսներէ ի վեր արդէն, թուրք ասկեարները ներխուժած են Արեւելեան/հետ-սովետական «Հայաստան»ի տարածք:

Ուրեմն այս երիտասարդական Դիմադրութիւնը արժանի է միայն՝ «too little, too late» հեգնանքին, ցաւագին քրքիչին, վշտագին դառնութեան արտայայտութեան, անմխիթար տառապանքի գոռումի, անդարմանելի ցասման գոչումներու:

* * *

Որոշ հայ երիտասարդութեան մը պատճառով է, որ որ տեղի ունեցաւ այժմու, հիմնականօրէն իրականացած բայց տակաւին ընթացիկ՝ Հայոց Մեծ Աղէտը:

Կարգ մը երիտասարդներու տգիտութեան, շփացածութեան,  օտարապաշտութեան, հաճոյամոլութեան, ինքնահաւանութեան, անհատական պորտապաշտութեան, թեթեւսոլիկութեան, անպատասխանատու պոռթկումներուն, բնորոշ ապուշութեան, խելքանջատումի եւ ապիկառութեան պատճաով:

Հա, մէյ մըն ալ անշուշտ՝ նրանց ֆէյսպուքեան, կեղծ ու շինծու, նենգ, բացառեալ «իրականութիւնը»:

Հա լաւ, գիտեմ, Դիմատետրն ալ հիմա տարիքոտներուս համար է արդէն: Հիմա՝ ինսթակրամ, թիքթօք-միքթօք, չգիտեմինչ, ֆալան: Շարունակեցէք այդպէս, դեռ աւելի խրիլ՝ հմայիչ ոչնչութեան մէջ: Ձեր անմշակ ուղեղներուն փոքր մնացորդն ալ դեռ փտտեցուցէք, այդ արուեստական եւ մակերեսային աշխարհի անյատակ ճահիճներուն մէջ, մնայուն – եւ խմել չգիտցող – գինովներու, ինքնակամ retardներու պէս ծփացէք թունաւոր օդերուն մէջ, կեանքի ու աշխարհի այդ ամենադատարկ ու սին ոլորտներում, այդ ինքնահաճ ունայնութեան խորքը: Կարծելով թէ՝ ամէն բան գիտէք, ամենազօր ու ամենակարող էք, եւայլն.

Յա՛խք [այստեղ զետեղել յորդառատ փսխունք արտադրող իմօճի մը, ամենախոշոր չափի. յետոյ ալ, մի քանի հատ՝ այդ գոց սրճագոյն, հոտաւէտ swirlներէն…]   :

* * *

Այո, կայ նաեւ պարագան մի քիչ աւելի բանիմաց, բաներ մը գիտցող, բաներ մը սորված երիտասարդներուն:

Անոնցմէ ոմանք, որոշ կուսակցութեան մը անունին մէկ մասնիկն ալ հանդիսացող այդ վիպապաշտ բառին պատճառով՝ վառուեցան ու խանդավառուեցան 2018-ի ինքնաքայքայիչ «յեղափոխութեամբ»:

Անշուշտ սոյն կուսակցութեան համակիր կամ անդամ ջահելները չեն, միայն, որ տարուեցան այդ մոգական բառով: Պօպ Մարլին ալ կ’երգէ յեղափոխութեան մասին, բիւրաւոր այլ, «ազդեցիկ» երգիչներ ալ: Իր իշխանական անունը խաղաղութեան նշանով փոխարինած այդ խեղճ տղան ալ, «Յեղափոխութիւնը» անունով – այժմ առասպելական – նուագախումբ մը ունէր:

Ոհ, եւ հա, մանաւանդ չմոռնա՛նք՝ «V for Vendetta»ի նման սքանչելի ֆիլմերը: Որու վերջաւորութեան, ի դէպ, լման մայրաքաղաքը պայթեցաւ, հրկիզուեցաւ, կործանուեցաւ ու ծուխ դարձաւ… ինչ աղուոր…

* * *

Անշուշտ թէ այս ամէնուն ծանրագոյն գինը, ծայրագոյն սակը, վճարեցին նաեւ այն հազարաւոր երիտասարդները, որոնք վերջին պատերազմին՝ մեռան: Դեռ կեանք չտեսած:

Անոնք, լրիւ նիւթէ դուրս թողենք, այստեղ: (Պիտի դիմանամ նոյնիսկ աւելի մանրամասնելու այն իրողութիւնը, որ մեր այդ ջահել նահատակներէն ոմանք – եւ վստահաբար ու շատ աւելի՝ նրանց ծնողները -, 2018 տնաքանդ «յեղափոխութեան» համակիրներն էին… Ներառեալ, ի դէպ՝ Արցախի՛ մէջ… Ուր  «յեղափոխական» ընտրութիւնները տեղի ունեցան նոյնիսկ 2018ի հայոց ինքնասպանական հաւաքական խելագարութենէն՝ դեռ երկու տարիներ ետք…

Երկու տարի անց ուրեմն, դեռ չէին զարթնած, ուշքի չէին եկած ղարաբաղցի – արցախաբնակ – սերսեմները: Որոնք այդպէս, իրենք իրենց ձեռքով իրենց գլխուն բեռին Պատուհասը, իրենք իրենց տունը քանդեցին: Բայց խնդիրը այն է որ, ատիկա միայն իրենց Տունը չէ՛ր:

Անցնինք… Դեռ առիթ կ’ըլլայ, ընդլայնուած եւ հմապարփակ կերպով, ուղղակի վկայութեա՛մբ, այս նիւթը ներկայացնելու, անհերքելի բացայայտումներ կատարելու…)

* * *

Եթէ ես, իմ տարիքիս բարդոյթէն տառապող, jeunisme-ով հիւանդ, որեւէ երիտասարդի առջեւ «խոնարհող» այդ խղճալի մարդոցմէ ըլլայի, այստեղ պիտի գրէի՝ հա, բայց, երիտասարդներ չեն յանցաւորը, այլ իրենց տարեց ղեկավարները, որոնք իրենց այսպէս չըրին, այնպէս չըսին, լաւ չդաստիարակեցին, ուղղութիւն չտուեցին, եւայլն.

Չէ՜… չէ… Չկայ ատանկ բան:

Ամէն ինչ ալ եղա՜ւ ու տրուեցաւ, աւելիո՛վ՝ այս անտանելի սերունդին: Իրենց նախորդներէն շատ, շա՜տ աւելին ստացան, ունեցան, ասոնք : Ի ծնէ՛:

Բայց կայ նաեւ դեռ հետեւեալը՝ կարգ մը այդպիսի տարեցներ, կարծեցեալ հասուն եւ փորձառու մարդիկ, որոնք իրենք ալ յուզուեցան, տարուեցան՝ այդ ինքնակործան «յեղափոխութեամբ»:

Քանի որ անոնցմէ ոմանք, իրենք զիրենք… երիտասարդ կ’ուզեն երեւակայել:

Ճինզ եւ էսփատրիյներ հագուելով, էշու չափ մարդիկը, դեռ  իրենք զիրենք՝ պատանի կը կարծեն, կը պատկերացնեն, կամ այդպէս կ’ուզեն ձեւանալ, ձեւացնել:

Այդ տեսակի, սոնց համար օգտակար կ’ըլլայ որ, ատենը մէկ, իրենք զիրենք մէկ հատ մը լաւ նային, հայելիի մը մէջ…

(Այո, ես ալ երբեմն այդպէս կը հագուիմ, սակայն ոչ՝ այդ նպատակով, եւ յիսուն տարեկանը անց, երբէք ինքզինքս տասնըմէկուկէս տարեկան արբունքահար պատանիի տեղ չեմ դներ… Մինչ հայելիին մէջ իմ վիճակս, տարիքիս համար – եւ այդ միւսներուն բաղդատած -, այդքան ալ գէշ թէ, btw…) :

Իսկ այդ «յաւերժական պատանի»ի զզուելի յղացքը, մարիֆէթ չէ, շնորհք կամ արժանիք չէ, ոչ ալ յատուկ տաղանդ: Այլ՝ ուղեղային հիւանդութիւն: Եւ շատ ողորմալի երեւոյթ: Հայելիին մէջ, եւ դուրս:

* * *

Վայ, անմիտ, յիմար երիտասարդներ:

Դարերէ ի վեր, առաջին ու միակ հայ սերունդն էիք, որու ազգային ինքնութիւնը կը կերտուէր՝ Յաղթանակի՛ հիմքերու վրայ:

Ձեր նախկիններուն, Հիներո՛ւն, ամէն ըրածը, կատարածը, ամէն ինչը որ մենք իրագործեցինք՝ ձեզի՛ համար, լրիւ պարապի տարիք: Թքեցիք վրան: Ոտնակոխեցիք – «Քայլ Արա՛» -,  կոտրեցիք, խորտակեցիք:

Ինչպէս որ շփացած – կամ խանգարում ունեցող – երեխայ մը, հրճուանքով՝ իր խաղալիքները կը քանդէ, դուք ալ «յեղափոխական» փողոցային ֆիէսթայով մը՝ Արցախը կործանեցիք, Հայաստանը փճացուցիք: Հազիւ վերականգնած Հայ Ազգը, դարձեալ ծունկի բերիք: Զգետնեցիք:

Հիմա ուրեմն, հա… Ամէն բան կոտրելէ ետք՝ Դիմադրութի՜ւն:

Լաւ, սկսեցէք ուրեմն դարձեալ՝ զէրօյէ… Պօյերնիդ տենանք, դաւայ…

«Մե՛նք ենք տէրը մե՛ր երկրին», հա՞… Որմէկ երկիրը՞… Ո՞վ…

Հիմա նայինք ուրեմն, թէ ինչ կրնաք ընել: Ի՞նչ պիտի կարենաք շտկել: Ետ բերել:

Բայց I am not holding my breath…

Ամենաերազային հեռանկարներով անգամ, մենք այդքան ժամանակ չունինք, այս աշխարհին մէջ:

Երիտասարդ չենք, որ ըլլանք՝ ամենագէտ, անխորտակելի, յաւերժական ու անմահական:

Իմ սերունդիս իմ նմանները, այսուհետեւ պիտի ապրինք ցաւի մէջ, ցմահ: Բայց այդ անհուն ցաւը՝ գոնէ մեր խիղճերուն մէջ պիտի չըլլայ: Ի տարբերութիւն՝ ձեզի, սիրելի 2018-ի «յեղափոխականներ», մոլորեալ երիտասարդներ:

Եւ մի կարծէք որ ձեր աններելի յանցանքը, կը մոռցուի:

Անհոգ եղէք, ես դեռ շա՜տ կը յիշեցնեմ… Հիմա որ – ազգային գետնի վրա՛յ -, յուշերէս զատ, բան չթողեցիք ինծի:

Շուշիս ետ թող տան, մնացեալ Արցախը եւ լման այժմու Հայաստանը, առնեն տանին:

Հայդուկ Շամլեան

21 Հոկտեմբեր 2021

Յ.Գ.  Վերեւ թիրախաւորուած երիտասարդներուն մեջ եթէ կան ոմանք, որոնք իրենք զիրենք «մարտական» կ’երեւակայեն, եւ կը նեղուին այս յօդուածէս, էհ՝ գրասենեակիս ալ, տունիս ալ հասցէները, բնաւ գաղտնիք չեն: Հրամմեցէք:

Միայն թէ, նկատի ունեցէք որ ձեզ մարզողները, իմ ընկերներս են:

 ¡Viva la Revolución!
Ենթա-գրացանկ / Սփիւռք 
Ենթա-գրացանկ / Հայկական Հարց 
Ենթա-գրացանկ / Հըդահիւն 
Ենթա-գրացանկ/ Շուշի...

Ընդհանուր Գրացանկ

Գլխաւոր Մուտք

Մեղաւոր է Ընդդիմութիւն

«Յիշելու Պարտաւորութիւն»… Այդ յղացքին կ’առնչուի Հայոց Ցեղասպանութիւնը:

Սակայն հայերը՝ յիշողութեան շատ լուրջ խնդիր մը ունին: Հաւաքական chronic amnesia-է կը տառապին:

Խօսքը այստեղ, այս գրութեան մէջ, Պատմութեան մասին իսկ չէ: Այլ կը վերաբերի՝ ոչ իսկ մէկ տարի, այլ կէս տարի առաջ տեղի ունեցած ներազգային իրադարձութիւններու:

* * *

Արդարեւ, հակա-փաշինյանական որոշ հատուածի մը մօտ, հետզհետէ կը սաստկանայ հակում մը՝ այժմու խորհրդարանային Ընդդիմութիւնը… այպանելու: Դե բա, նա սխալ բաներ է անում, պէտք եղածը չի անում, եւայլն. եւայլն.

Ամէն առիթով եւ ամէն կողմ մթին դաւադրութիւններ երեւակայողներն ալ, անշուշտ արդէն կը խօսին նոյնիսկ Քոչարյան-Փաշինյան մեղսակցութեան մասին… Հապա՜…

Այդ երկու տարին որ մարդը բանտ նստաւ, իրիկունները Փաշինյանը քովը կ’երթար, սիրուն ժպիտ մը դէմքին, քոնյաքի շիշ մը թեւին տակ: Միասին, թավլի կը խաղային…

Իշխան Սաղաթելեանն ալ երբեմն կը միանար իրենց, այդ խուցին մէջ, հա՞… Ան ալ իր հետը գոյնզգոյն կոնֆետներ կը բերէր…  ու բանտային մահճակալին վրայ նստած, ուրախ-ուրախ խաղը կը դիտէր. մէյ մը մէկուն ծափահերելով, մէյ մը միւսին, որպէսզի ոչ մէկին չնեղացնէ… իքի պի՛ր, դաւայ ամմօ Ռոբե՜րտտուշե՜շ, եալլա Պարոն Փաշինյան ջա՛ն

Քոչարյանը, անշուշտ միշտ կը խարդախէր: Սակայն Փաշինյանը, դա լաւապէս տեսնելով, յայտնի չէր ըներ, աչք կը փակէր… Իսկ Իշխանը, արդէն բան չէր նկատեր:

* * *

Ուրեմն հիմա, իսկական աշխարհի մէջ, դէպքերու տարրական վերաքաղ մը կատարենք:

Այս Ընդդիմութիւնը փորձեց այս վարչակարգէն ազատել, ձերբազատել Հայաստանն ու Հայութիւնը, փողոցի ուժով:

Ու այդ շարժումը, ձախողեցաւ:

Ոմանք կարող ենք անշուշտ, նոյնպէս աժանագին կերպով, ասել թէ, հա,՛ բայց ատիկա ձախողեցաւ, քանի որ լաւ կերպով չղեկավարուեցաւ… Սակայն խորքին մէջ, որեւէ լուրջ անձ գիտէ, որ այդպէս չէ: Իսկ այդպէս ըսողներէն շատեր արդէն, իրենք իսկ, այդ փողոցին մէջ չէին… Կամ բնաւ այդտեղ չեղան, կամ ալ՝ ոչ բաւարար չափով. ինչ որ նոյնն է, քանի որ այդ տեսակի շարժում մը տեղ չի կրնար հասնիլ, եթէ երկարատեւ, յարատեւ չըլլայ:

Բաւարար ժողովուրդ չհաւաքուեցաւ, կամ բաւարար տեւողութեամբ չմնաց, փողոցում:

Իսկ որպէսզի այդ հաւաքական թերացումը տեղի չունենար, դեռ յաւելեալ մղումի կարի՞քը կար, տեղի ունեցած ծայրագոյն Աղէտէն ետք ! Դեռ ոեւէ հայ կարիքը ունէր խրախուսանքի՞, խթանմա՞ն, բացառիկ փաստարկներու եւ յատուկ քաջալերանքի՞, որպէսզի իր ազգային նուազագոյն արժանապատւութիւնը ջանայ դեռ պաշտպանել, փրկել…

Չնայած, այնուհանդերձ, բան չմնա՛ց որ չբացատրեցին այդ շարժումի ղեկավարները՝ տեղի ունեցած ծայրագոյն Աղէտին եւ գոյացած օրհասական պահին, ընթացիկ Ճգնաժամին, դեռ գալիք վնասների մասին: Ի զուր:

Եթէ այդ պահուն,  մէկուկէս ամիս յաղթանակ յայտնած անծայր սուտերուն յաջորդող՝ գաղտնի ստորագրուած պարտութեան փաստաթուղթի յանկարծակի բացայայտումէն ետք,  Արցախի եւ հազարաւոր կեանքերի կորուստէն ետք,  թուրք ասկեարների ներխուժումէն ետք ուղղակի Հայաստանի տարածք,  հայկական փողոցը պիտի չողողուէր բողոքի կատաղի ցոյցերով, ժողովրդային արդարացի եւ անհուն ցասումով, անհրաժեշտ եւ անյապաղ իշխանափոխութեան աննկուն պահանջով, ապա, ե՞րբ է որ, ե՞րբ, դեռ ի՞նչ պատճառով, այդպէս էր լինելու…

Հա… բայց ես ալ, մոռցեր եմ…

Հայաստանի մէջ այդպիսի բան կրնար պատահիլ միայն, ոչ թէ վերոնշեալ դէպքերէն ետք, այլ երբ որ… Սերժ Սարգսյանը վարչապետ դառնար:

Պարզ է:

Բանակն ալ չուզեց որեւէ գործնական բան անել: Այսինքն, բանակի մնացորդը արդէն…

Այսպէս կոչուած՝ ուժայիններն ալ, արտակարգ եռանդով ու ախորժակով, գազանային վայրագութեամբ, պաշտպանեցին վարչակարգը – այսինքն, աւելի ճիշդ՝ պահպանեցին իրենց անկուշտ շունի ճարպոտ լափամանները – :

* * *

Այդ ամէնէն ետք է որ ուրեմն, ՀԱՐԿԱԴՐԱԲԱՐ, այս Ընդդիմութիւնը ստիպուեցաւ փոխել իր մօտեցումը: Ու դարձաւ այն, ինչ որ հիմա տեսնում ենք:

Բայց դեռ մինչեւ հիմա իսկ, երբ որ ոեւէ մէկը – Ընդդիմութեան հետ կապ ունեցող, կամ ոչ – փորձ կատարէ փողոցի շարժում ստեղծելու, դարձեալ չի ստացվում: Միացողներ չկան: Դեռ ձեւ չառած, փուչիկը շնչահեղձ է լինում, վերածւում է լխկած ցելոֆանի: Մայօնեզը չի բռնում, էլի…

Ֆը՜սսսսս…

Ահածըյական օրանգուդաններն ու ոստիկանական փնթի շուները, նոյնիսկ յուսախաբ են: Բաւարար առիթ չունին՝ տարեցներ եւ կիներ ծեծելու, զանոնք գետին նետելու, քաշկռտելու: Եթէ այսպէս շարունակուի, խեղճերը պիտի զրկուին իրենց պարգեւավճարներէն:

Բարեբախտաբար, Խորհրդարանին մէջ մարմնային խոշտանգումներու ենթարկուող  ընդդիմադիրներ կան, եւ սոյն տարազաւոր անասունները գոնէ շահաբեր առիթը ունին այդտեղ միջամտելու, որպէսզի յանկարծ իշխանաւորներն ալ համաչափ հակադարձութիւն չստանան…

* * *

«Ժողովուրդ»ը կամ լրիւ կոտրուած է, սիրտ չունի շարժելու, կամ ալ հանգիստ է ընթացիկ կացութեամբ:

Երբ որ տեղի ունեցած ծայրագոյն Աղէտէն ետք, չի բաւեր որ մարդիկ փողոց չիջան, այլ բնակչութեան կէսը իր տեղիցը չշարժեցաւ, նոյնիսկ պարզապէս երթալ իրենց քուէն տուփիկի մը մէջ զետեղելու համար,  ինչպէ՞ս ակնկալել որ այժմ բաւարար չափով եւ վճռակամութեամբ զանգուած մը շարժուի, փողոց իջնէ, պոռայ-կանչէ: Ծեծ ուտէ: Եւ շարունակէ պայքարիլ:

Այդ ծեծն ալ ուրեմն թող ստանան միայն, ի պաշտօնէ, ուղղակի ԱԺի մէջ, ընդդիմադիր պատգանաւորները…

* * *

Ի դէպ, այս Ընդդիմութեան յանցա՞նքն է նաեւ, որ երկու տասնեակ այլ խմբակներ մասնակցեցան ընտրութիւններին: Մինչդեռ – գոնէ ոմանց պարագային, իսկապէս -, անոնք իրենք զիրենք կը համարէին հակափաշինյանական:

Նահատակուած զինուորներու ծնողները անգա՛մ չկարողացան համաձայնիլ, ազգային մէկ ճակատ կազմել… Լաւ որ իրենց զաւակները իրենց պէս չէին, ռազմաճակատում…

Հազարաւոր հայեր, ձեռքերնուն վրայ ամուր նստած, դեռ մինչեւ հիմա իսկ սպասում են… «երրորդ ուժ»ին:

Հա՜… Այդ նշանաւոր, վարկածային, երեւակայական, անգոյ՝ երրորդ ուժը: Նոր Փրկիչը…

Չենէ մը, «երրորդ ուժ» ըսելով, նկատի ունին՝ «երրորդ տեսակի մօտիկ հանդիպման», միջ-մոլորակային շփումների յղացքը, Ufology-ական տեսութիւնը: Այն, որ կը վերաբերի այլամոլորակային էակների յայտնաբերումին…

Էհ ուրեմն, այդպէս, տունիմ մէջ իրենց նստած տեղէն, թող սկսին պատուհանէն՝ դէպի երկինք, նուագային հնչիւններ արձակել: Թերեւս այդ արարածները Անջրպետէն կու գան – Սփիլպըրկի ֆիլմին պէս -: Եւ որպէս իրենց առաջին ու առաջնահերթ գործը այս մոլորակին վրայ՝ Հայաստանը կը փրկեն:

* * *

Դարձեալ յիշենք ու ընդգծենք ուրեմն՝ հազիւ մէկ տարի առաջուայ անցեալը: Երբ այժմու Ընդդիմութիւնը, որուն այն ատեն միացած էին նոյնիսկ երկու տասնեակէ աւելի քաղաքական խմբաւորումներ, պատերազմի աւարտէն անմիջապէս ետք, ձեռնարկեց փողոցի երկարատեւ շարժումի: Եւ բաւարար մարդիկ չհաւաքուեցան:

Մինչ այն ժամանակ ալ արդէն, շատ մը հակա-փաշինյանիսթներ, փոխանակ միանալու այդ շարժումին, քննադատեցին եւ նոյնիսկ հեգնեցին զայն կազմակերպողները:

Այն հայերը որոնք մերժում են թէ՛ այս դժոխածին վարչակարգը, եւ թէ՛ այն ազգային ըննդիմադիր ուժերը որոնք գոնէ մի քանի տոկոսից աւելի շատ ժողովրդական զօրակցութիւն ունին, դեռ շա՜տ կը սպասեն այդ անգոյ, աներեւոյթ, այլամոլորակային «Երրորդ Ուժ»ին:

Հեսա, կը հասնի, այդ նոփ-նոր, մաքրամաքուր, կատարեալ, բացառիկ ու սքանչելի, սպիտակ-ասպետական՝ «Երրորդ Ուժը»… կը հասնի, անպայմա՛ն կը հասնի… շուտով կը հասնի…

Գոդոյին հետ միասին… ձեռք-ձեռքի…

* * *

Իրողութիւնը այն է որ, շշմեցուցիչ թիւով հայերի համար, Արցախի կորուստը նուազ խանգարիչ է, նուազ յուզիչ է, քան թէ՝ «նախկին»ների որեւէ վերադարձ որեւէ իշխանութեան մէջ:

Թուրքերի կողմէ Հայութեան վիճակուած ջախջախիչ պարտութիւնը, լրիւ խայտառակութիւնը, ծայրագոյն նուաստացումները՝ ոչի՛նչ են… վնաս չունի… մինչեւ այն ատեն որ այս վարչակարգը յաղթե՛ց՝ «ղարաբաղցիների կլան»ին:

Այս տիպի – Հայաստանէն ներս, բայց նաեւ դուրս գտնուող – հայերուն համար, բուն բախումը, էական պատերազմը, թուրքերուն դէմ չէ, ոչ: Այլ՝ հայերու միջեւ: Եւ Արցախը, բա՛հ, այդ ի՞նչ է որ…  Արցախէ մը շատ աւելի կարեւոր, այլապէ՛ս հիմնական եւ իմաստալից խնդիր է, որ՝ ոեւէ «նախկին» քաղաքական անձաւորութիւն յաւերժապէս դուրս մնայ Հայաստանի իշխանութիւններէն:

Ի դէպ, «նախկին» կը համարուին նաեւ այժմու վարչակարգին ընդդիմացող, դիմադրող ոեւէ նոր, երիտասարդ քաղաքական գործիչ անգամ, եթէ նա կապ ունի «հիներուն» հետ:

Այս «նոր հին»երէն  օրինակ մը կրնաք տեսնել, ներքեւի պատկերին մէջ… Այդ անձը, խորհրդարանի մէջ, նիստի ընթացքին, բազմիցս, յատուկ թիրախը հանդիսաւ բիրտ յարձակումներու: Եւ տակաւին կը սպասենք որ Հայաստանում այդ «նախկիններուն» դէմ տարիներով պայքար մղած, սօռոսավճար խրոխտ ֆեմինիսթները, գոնէ նշոյլ մը բողոք արտայայտէին, այս ուղղութեամբ… Բայց… [crickets]… Նախկիններուն հետ կապ ունեցող կիները, փաստօրէն կին չեն: (Բնաւ զարմանալի չէ սակայն այս ըմբռնողութիւնը, քանզի woke ամբոխների համար, մարդկային էակի մը սեռը՝ կենսաբանական իրականութիւն չէ, ի ծնէ ալ չի ճշդուիր, այլ՝ ընտրութեան հարց է, որեւէ ժամանակ նրա կեանքի ընթացքին: Ենթակայական, փոփոխակի, նախընտրութիւն: Ու այս պարագային, ոչ թէ նիւթի առարկայ անձը, այլ Հայաստանի այդ իրաւապաշտպաններն են որ ուրեմն, իր տեղը, կատարում են այդ ընտրութիւնը… Բայց նա թող չմտահոգուի, կարող է որ նա մի օր դարձեալ կին դառնայ, եթէ դուրս գայ Ընդդիմութենէն… Հայաստանեան Յառաջդիմութիւնը՝ ուրիշ բան է, եահօ…  ղէյր շըքըլ…)

 * * *

Դեռ մինչեւ այստեղ, չխօսեցանք իսկ անոնց մասին, որոնք որեւէ դէպքում խնդիր չունին Արցախի կորուստին հետ: Ասոնք, նոյնիսկ այդ կորուստը… լաւ բան կը համարեն, Հայաստանի համար:

Զանոնք ալ նշենք ուրեմն:

Այդ տեսակները, այս վարչակարգը վերընտրեցին – կամ Սփիւռքի մէջ, ծափահարեցին նրա վերարտադրումը -, ոչ թէ անոր ներելով, ներում շնորհելով, տեղի ունեցած Աղէտին կապակցութեամբ, չէ: Այլ ընդհակառակը, որպէս… շնորհակալութի՛ւն: Որպէս գնահատանք, երախտագիտութեան արտայայտութիւն, վարձատրութիւն, նրա կատարած հոյակապ գործին համար:

Այդ հայանուն, տարօրինակ արարածները հիմա ուղղակի կը հաւատան որ՝ շնորհիւ Արցախի կորուստին, Հայաստանը պիտի դառնայ սքանչելի երկիր մը:

Անոնք համոզուած են որ, շնորհիւ տեղի ունեցած Հայոց Աղէտին, հիմա Հայաստանի համար, վերջապէ՛ս, ո՛ւֆ, բախտը բացուեցաւ:

Այդ նախնական Ելք դաշինքին անունը, ուրեմն, ճի՛շդ էր: Իրականութի՛ւն դարձաւ:

Ու հիմա այլեւս, Հայաստաի համար, փրկութիւն կայ: Բացառիկ պատեհութիւններ կան, լուսաւոր հեռանկար կայ, յոյս կայ:

Ելքը կար, եղաւ… իսկ հիմա ալ՝ «Ապագա՛ կա»…

* * *

Շատ ճիշդ է, Փաշինյանը, երբ որ մեզի կը բացատրէ թէ՝ իսկական, վերջնական Պարտութիւնը, գլուխներուն մէջ է:

Եւ այդ պատճառով ալ, այո, ճիշդ այդպէս, հայերուն այս Պարտութիւնը՝ կատարեալ է: Լրացուցիչ, ամբողջական եւ անդառնալի:

Իսկ «զոմպի»ներն ալ՝ վարչակարգի համակիրները չեն, չէ՜: Այլ աւելի շուտ՝ միւսները: Մանաւանդ անոնք, որոնք հիմա, ատենը մէկ կ’արթննան, բայց կը քննադատեն… Ընդդիմութիւնը:

Փաշինյանը, որքան լա՛ւ հասկցեր է՝ հայուն ինչ ըլլալը: Ու յատկապէս Անդրկովկասի բնիկների պարագային, նա որքան լաւ գիտէ, լաւ կը ճանչնայ իր ապրանքը: Իր ցեղը:

Իրապէս որ պարապ տեղը ժամանակ կորնսցուցինք, քսան տարիներ:

Ինչպէս որ յետ-սովետական ժամանակաշրջանի ամենասկիզբը, այս Հայաստանը վերջապէս գտաւ, նորից գտաւ, վերագտաւ՝ իր արժանի ու  վաւերական առաջնորդը, իր հարազատ ղեկավարը: Իր բնական տէրերը:

Հայդուկ Շամլեան

10 Հոկտեմբեր 2021

(Յօդուածին վերնագիրը կ’արձագանգէ «Մեղաւոր է Դաշնակցութիւն» երգին… ան որ ծանօթ չէ նրան, յութումի վրայ կը գնտէ)

Հայաստանի Հանրապետութեան Խորհրդարանում, ընդդիմադիր պատգամաւոր մը, 2021 թ.
Ենթա-գրացանկ / Սփիւռք 
Ենթա-գրացանկ / Հայկական Հարց 
Ենթա-գրացանկ / Հըդահիւն 
Ենթա-գրացանկ/ Շուշի...

Ընդհանուր Գրացանկ

Գլխաւոր Մուտք

Շուշի

«Ոչխար մը գծէ, ինծի…» – 06.05.2021

Կտակն է Նահատակներուն – 10.03.2021

Կոյր Աշուղէն՝ Կոյր Վանական, Հին աստուածներու դողը երկնքում – 26.02.2021

Հայաստանը բիզնե՛ս է, եւ վերջ – 11.01.2021

Երանի Ստեփանակերտը յանձնէին – 26.12.2020

Փակեցէ՛ք «հըհը հիմնադրամ»ը – 30.11.2020

«Դաւաճան» Փաշինյանին բազմամիլիոն մեղսակիցները – 16.11.2020

Հայ Ազգի Դամբանական – 15.11.2020

2020ի հայ-թրքական պատերազմի աւարտը – 12.11.2020

Պատերազմական Համախմբում (յանուն զինադադարի) – 05.10.2020

Սեպտեմբեր 2020ին սկսած հայ-թրքական պատերազմը – 05.10.2020

Արցախի ընտրութիւններ՝ մի վերածէք Հայութեան ամօթին – 27.01.2020

Հայոց Ցեղասպանութիւնը ընթացքի մէջ է – 24.04.2019

Անիծեալ Ամիսը – Ապրիլ 2019

Մնալ արթուն – 19.02.2019

Ցտեսութիւն, Վաչիկ (2016)

Բեկորէն՝ Ամբողջականութիւն (2007)

Շուշի եւ իր ծիծեռնակները (Հոկտեմբեր 2005)

Շուշիի ազատագրումը (2002)

Հիւանդ Անկախութիւնը (1993)

Սումկայիթ եւ Պաքու, շարունակուող Եղեռնը  (1991)

Ենթա-գրացանկ / Սփիւռք
Ենթա-գրացանկ / Հայկական Հարց
Ենթա-գրացանկ / Հըդահիւն

Ընդհանուր Գրացանկ

Գլխաւոր Մուտք

ԼիւնՏիւնՊէ

Հայ Ազգի Դամբանական – 15.11.2020

«Լե՜ւոն, Լե՜՜ւոն…», բնօրինակ դո՛ւխը – 17.10.2019

Առաջին Նախագահին վերջին սխալները (20 Ապրիլ 2015)

Անկախութեան Օտարումը (1996)

Վահանը (1995)

Հիւանդ Անկախութիւնը (1993)

Մերկացած Սուտը (1992)

Աքսորուած Ազատութիւնը (1992)

* * * * *

Ենթա-գրացանկ / Սփիւռք
Ենթա-գրացանկ / Հայկական Հարց
Ենթա-գրացանկ / Հըդահիւն

Ընդհանուր Գրացանկ

Գլխաւոր Մուտք

«Հըդահի՜ւն »

. Հայաստանը արժանի չէ ՀՅԴ-ին – 19.03.2021

Ներդաշնակութիւն – 08.09.2020

ՀՅԴ-ն միայն ժողովուրդին կամքը կատարեց Հայաստանի մէջ – 09.02.2020

Հէ՛յկիտի Եուկոսլաւիա… – 12.05.2020

Աններդաշնակ դաշնակնե՞ր… – 31.12.2019

. Հրաժարական – 21 Մարտ 2018

Ինչ որ ալ ըլլայ՝ Դէպի Երկի՛ր (21 Սեպտեմբեր 2009)

Կանաչ Դուռը – Մարտ 2001

Մարուխեան, Forever (1999)

Վահանը (1995)

Մինչեւ վերջ, եւ մանաւանդ՝ անկէ անդին (1993)

Աքսորուած Ազատութիւնը (1992)

Զէնք ու վահան՝ մշտական կոչը (1992)

. Անդարձ Դարեդարձ – Դեկտեմբեր 1990

* * * * *

Ենթա-գրացանկ / Սփիւռք
Ենթա-գրացանկ / Հայկական Հարց

Ընդհանուր Գրացանկ

Գլխաւոր Մուտք

Հայկական Հարց

Հայաստանը բիզնե՛ս է, եւ վերջ – 11.01.2021

Հայ Ազգի Դամբանական – 15.11.2020

Հայոց Ցեղասպանութիւնը ընթացքի մէջ է – 24.04.2019

Անիծեալ Ամիսը – Ապրիլ 2019

Մնալ արթուն – 19.02.2019

Առաջին Նախագահին վերջին սխալները (20 Ապրիլ 2015)

Գաղտնի Մարտիկների ժամանակները…

Ինչ որ ալ ըլլայ՝ Դէպի Երկի՛ր (21 Սեպտեմբեր 2009)

Բեկորէն՝ Ամբողջականութիւն (2007)

Շուշիի ազատագրումը (2002)

Մեր երիտասարդները կը քալեն (1995)

Սումկայիթ եւ Պաքու, շարունակուող Եղեռնը  (1991)

* * * * *

Ընդհանուր Գրացանկ

Գլխաւոր Մուտք

(Դասական) Սփիւռք

Սփիւռքը հանգիստ թողեցէք – 29.06.2021

Հայաստանը բիզնե՛ս է, եւ վերջ – 11.01.2021

Փակեցէ՛ք «հըհը հիմնադրամ»ը – 30.11.2020

Հայ Ազգի Դամբանական – 15.11.2020

Արեւմտեան Սփիւռքը, վտանգ՝ Հայաստանին – 18.07.2020

Կեցցէ՛ հակայեղափոխական Սփիւռքը – 23.04.2020

Գաղտնի Մարտիկների ժամանակները…

Մարուխեան, Forever (1999)

Ինչ որ ալ ըլլայ՝ Դէպի Երկի՛ր (21 Սեպտեմբեր 2009)

Կանաչ Դուռը – Մարտ 2001/Յունիս 2020

Մեր երիտասարդները կը քալեն (1995)

Յիշողութեան ծեր պահակը (1992)

Աքսորուած Ազատութիւնը (1992)

Յո՞ երթաս, Սփիւռք (1988)

Դեղագործին Աշկերտը («Պուրճ-Համուտ 1979»…) – 1979

* * * * *

Ընդհանուր Գրացանկ

Գլխաւոր Մուտք

Ընդհանուր Գլախաւոր էջ – Page Principale Générale – General and Main Front Page

https://haytougchamlian.blog/

Հաճէցէք պարզապէս անտեսել այս էջի ներքեւ երեւցող որեւէ բաժին – եթէ կայ – , եւ հաճեցէք շարունակել ձեր այցը, վերադառնալով Ընդհանուր Գլխաւոր Էջին, որ դարպասը կը հանդիսանայ այս կայքի լրիւ եւ ամբողջական բովանդակութեան, սեղմելով վերեւի  3 կապերէն որեւէ մէկուն վրայ (երկուքը՝ գերյղումներ, մէկը բացայայտ), կամ ալ՝ սեղմելով այս իսկ գրութեան վրայ:

Veuillez ignorer toute section apparaissant ci-dessous sur cette page – s’il en est -, et poursuivre votre visite en retournant à la Page Principale Générale, qui donne accès à l’ensemble et à la totalité du contenu de ce site, en cliquant sur n’importe lequel des 3 liens ci-dessus (deux en hypertextes et un, manifeste), ou encore, en cliquant sur le présent texte même.

Please just ignore the below section of this page – if any -, and continue your welcomed visit, by returning to the Main Front Page, which gives access to the full and entire contents of this site, by clicking on any of the 3 links above (two as hyperlink, and one, as is), or by clicking on the present text itself.

….

Messages 2003

Je ne comprends pas toutes ces circonvolutions, toutes ces acrobaties, tous ces graaands écarts, alors que la position en cause devrait être tellement simple, claire, limpide et nette.

Les Turcs, ce sont nos ennemis. Tous les Turcs ?! Oui, oui, c’est cela, tous les Turcs. Et pas seulement que les Turcs d’ailleurs, mais aussi tous leurs alliés.

Ce n’est manifestement pas une question de racisme. Cette notion est irrecevable, inapplicable, complètement hors de propos, dans ce sujet.

Ce n’est aucunement parce qu’ils appartiennent à une race quelconque qu’ils sont nos ennemis, pas du tout. Ils le sont, parce qu’ils nous ont attaqués et dépossédés, en premier, sans aucune raison admissible.

Quelle que soit leur race, ce n’est même pas qu’ils soient forcément mauvais. Mettons qu’ils ne le sont pas. Mettons que ce sont des gens hautement civilisés, cultivés et évolués. C’est très bien. Mais ce sont quand même nos ennemis. Parce qu’ils l’ont voulu ainsi.

Nous sommes en situation de conflit plus que séculaire, de guerre permanente, avec ces gens. Mais de guerre réelle et immédiate aussi, au sens militaire du terme, avec un cessez-le-feu toujours précaire, et ce, de tous les côtés; soit sur le front Artsakhs-Azerbaïdjan, le front Arménie-Azerbaïdjan et le front Arménie-Nakhitchévan, et pour faire bonne mesure, un blocus directement lié à la guerre, donc un blocus militaire contre l’Arménie, par la Turquie elle-même. Au sens technique même du terme, ce sont donc nos ennemis, point final. Il faut saisir cela, cette évidence fondamentale, pour pouvoir gagner, pour sortir enfin vainqueur… Tout le reste n’est que faiblesse.

Eux, ne font pas dans la dentelle, quand ils nous massacrent. Ils ne font pas des nuances, quant ils nous attaquent, nous pillent, nous violent, nous tuent…

Nous, nous parlons d’art, de tolérance, d’ouverture d’esprit… Nous mettons dix paires de gants superposés, nous émettons mille réserves, nous devons presque nous excuser, avant d’oser nous exprimer contre ceux qui, en tout temps pertinent, ont voulu – et tenté – notre extermination intégrale, qui nous ont chassés de nos terres, ont assassiné massivement une partie de notre peuple, ont volé nos biens, ont saccagé notre destin … Et qui le referaient encore, sans l’ombre d’une hésitation, si c’était à refaire. S’ils pouvaient le refaire.

Et vous vous étonnez ensuite qu’ils aient réussi à nous soumettre à un génocide…

Ça suffit, comme ça.

H.C.

16/09/2003