«Ստամբուլյան Կոնվենցիա»ն՝ իր անունին արժանի նենգութիւն, կեղծիք եւ խաբեբայութիւն

Թէ՝ Հայաստանը պիտի ամբողջացնէ՞ իր միացումը «Ստամբուլյան Կոնվենցիա»ին կամ ոչ, դա այդ երկրին այժմու վարչակարգն է որ պիտի որոշէ:

Սակայն նիւթով հետաքրքրուած հայերը պէտք չէ խաբել: Աւելի պարզ ու յստակ խօսինք ՝ պէտք չէ համայն ժողովուրդը ապուշի տեղ դնել:

Արդարեւ, այս Պայմանագրի վերաբերեալ տեղի ունեցող վիճաբանութիւններուն մէջ, նրա համակիրները շատ յաճախ – իրենց աչքերը խոշոր-խոշոր ոլորելով, ոնց որ, որպէս զարգացած ու խելացի անձեր, այլեւս յոգնած են դիմագրաւելէ այդ աստիճան ժողովրդային տգիտութիւն -, համբերութիւնից ելած շեշտով մը  կ’ըսեն ու կը կրկնեն թէ այդ վաւերաթուղթը կապ չունի հետեւեալ նիւթերուն հետ՝

.  միասեռականութիւն,

.  սեռափոխութիւն,

.  սեռային ընտրութիւն (= առանց որեւէ մարմնային փոփոխութեան իսկ, տուեալ պահին, անձի մը  – մշտապէս վերատեսութեան ենթակայ – որոշումը թէ՝ ինքզինք ի՞նչ սեռի պատկանող կը համարէ),

.  միասեռականների, սեռափոխների եւ սեռային ընտրութիւն կատարողների ամուսնութիւն, իրարու հետ

.  միասեռականների, սեռափոխների եւ սեռային ընտրութիւն կատարողների իրարու միջեւ ամուսնութեամբ գոյացած ընտանիք – երեխայի այլազան ձեռքբերման միջոցներով, ներառեալ բայց ոչ միայն որդեգրութիւնը –  :

Եթէ անձ մը Պայմանագիրը բաւարար կերպով չկարդայ, պիտի կարծէ թէ ճիշդ է, այդպէս է, նա պարզապէս կը վերաբերի կիներու պաշտպանութեան, ի մասնաւորի հետեւեալ պարագաներուն՝

.  տղամարդու կողմէ կնոջ նկատմամբ բռնութիւն,

.  կիներու դէմ խտրականութիւն,

.  ընտանիքի մէջ տեղի ունեցող բրտութեան արարքներ, կնոջ նկատմամբ:

Վերեւ ներկայացուած երեք կէտերն է որ – առաջին հերթին՝ ամբողջական վերնագրի ծպտումէն ետք – բառ առ բառ կը հաստատէ Պայմանագրին թիւ 1 յօդուածը՝ «protect women against all forms of violence», «violence against women and domestic violence» [4 անգամ կրկնուած տող մը, միայն այս յօդուածին մէջ, իսկ 15 անգամ, 14 էջերէ բաղկացած լրիւ վաւերաթուղթի տարածքին], «discrimination against women», «equality between women and men», «empowering women».   

[Ի դէպ, ընթերցման առաջին մակարդակի վրայ, կարելի է ընդգծել հետաքրքրական խտրականութիւն մը: Միջազգային վաւերաթուղթի մը մէջ որ կը միտի հաստատել սեռային հաւասարութիւն, նկատի չէ առնուած կնոջ կողմէ խոշտանգուող տղամարդու պարագան… Բայց լաւ, չշեղինք հիմնական նիւթէն: ]

Ուրեմն ահա, իրենք զիրենք սովորական մահկանացուներէս անհամեմատօրէն աւելի խելացի եւ աւելի բանիմաց, ուսեալ ու զարգացած համարող անձերի կեցուածքը այս է՝ վայ դուք յետամնացներ, տգէտներ, խաւարամիտ հայեր… Իսթանպուլեան Պայմանագրին մէջ ո՞ւր կը տեսնէք որեւէ բան միասեռականներու մասին, սեռափոխութիւն եւ  սեռային ընտրութեան մասին, միասեռականների, սեռափոխների եւ սեռային ընտրութիւն կատարողների կազմած ընտանիքի մասին:

Well… Sorry, բայց… այդ ամէնը կը տեսնենք: Այսինքն, ուղղակի, աչքերով, տառացիօրէն՝ կը տեսնենք: Կը կարդանք: Անշուշտ եթէ գիրերը ճանչնալ, կարդալ գիտենք, խեղճ ու կրակ անգրագէտներս… :

Պայմանագրի 4րդ յօդուածի 3րդ պարբերութեան մէջ, նշուած են յատկապէս – թէկուզ պահուըտած մեծաթիւ այլ, անվիճելի սկզբունքների մէջ -՝ «sexual orientation» եւ «gender identity»:  Եւ յօդուածը կ’ըսէ թէ Պայմանագրի գործադրութիւնը պէտք չէ որ խտրականութիւն հանդիսանայ այդ պատճառներով. այսինքն, պէտք է որ գործադրուի նաեւ, ինչ որ ել լինի անձի «sexual orientation»ը եւ «gender identity»ն: Բառեր, որոնք ուղղակիօրէն կը վերաբերին միասեռականութեան, սեռափոխութեան եւ սեռային ընտրութեան:

Անկէ ետք կը մնայ որ Յօդուած 3-ի «սահմանումներն» ալ կարդանք, եւ արդէն Պայմանագրի պաշտպան, գերազանց խելացութեան եւ արտակարգ բանիմացութեան տէր ամէնագէտների առարկութիւնները, թէ՝ չեղած տեղը բաներ ենք երեւակայում, կը ցնդին ու կ’անհետանան:

Այդ զգլխիչ սահմանումների շարքին է որ, ի միջի այլոց, c) պարբերութեան մէջ, մի քիչ բան կը սորվինք, Միջնադարէն քիչ մը դէպի քաղաքակրթութեան կը մօտենանք, եւ կը հասկնանք որ, հմմմմ…՝ « “gender” shall mean the socially constructed roles, behaviours, activities and attributes that a given society considers appropriate for women and men. » Սահմանում մը որ ուղղակիօրէն կը համապատասխանէ միասեռականութեան, սեռափոխութեան եւ սեռային ընտրութեան:

Նոյն յօդուած 3-ի սահմանումներուն այս անգամ b) պարբերութեան մէջ, “domestic violence” ի կապակցութեամբ, նշուած է՝ «family or domestic unit»…  «Domestic unit» բացայայտօրէն կը վերաբերի ոչ-աւանդական ընտանիքին, եթէ ոչ իմաստ չունի այդ յաւելումը, «ընտանիք» բառէն ետք: Նոյնպէս, այդտեղ կ’ըսուի՝ «between (…) spouses or partners»: «Partners»ը բացայայտօրէն կը վերաբերի միասեռական զոյգերուն, եթէ ոչ իմաստ չունի այդ յաւելումը, «spouses» բառէն ետք:

Չէ՜, «Ստամբուլյան Կոնվենցիա»ն ի՞նչ կապ ունի միասեռականներու, սեռափոխներու, սեռային ընտրութեան կատարողներու եւ այդ բոլորին միջեւ ամուսնութիւններուն եւ անկէ սեռած ընտանիքներուն հետ: Ո՛չ մէկ բան, վայ դուք յետադիմական տգէտներ, որ պարապ տեղը խնդիրներ էք հանում այս նիւթերով:

Պայմանագրի վերոնշեալ 4րդ յօդուածի 3րդ պարբերութեան եւ Յօդուած 3-ի հիման վրայ, սոյն Պայմանագրում՝

.  ամէն մի տեղ ուր «կին» բառը նշուած է, կը նշանակէ նաեւ անձ մը որ ծնած է որպէս կին, սակայն ինքզինք (տուեալ պահին) կը համարէ տղամարդ (յաջորդ պահին սակայն կարող է միտքը փոխել, եւ դառնալ կին); 

.  ամէն մի տեղ ուր «կին» բառը նշուած է, կը նշանակէ նաեւ անձ մը որ ծնած է որպէս տղամարդ, սակայն ինքզինք (տուեալ պահին) կը համարէ կին (յաջորդ պահին սակայն կարող է միտքը փոխել, եւ դառնալ տղամարդ); 

. ամէն մի տեղ ուր «կին» բառը նշուած է, կը նշանակէ նաեւ անձ մը որ կենսաբանականօրէն կին է, սակայն իր ամուսինն ալ կին է;

. ամէն մի տեղ ուր «կին» բառը նշուած է, կը նշանակէ նաեւ անձ մը որ կենսաբանականօրէն տղամաrդ է, սակայն իր ամուսինն ալ տղամարդ է;

.  ամէն մի տեղ ուր «կին» բառը նշուած է, կը նշանակէ նաեւ միասեռական կին;

.  ամէն մի տեղ ուր «կին» բառը նշուած է, կը նշանակէ միասեռական տղամարդ;

եւ «domestic violence»ն ալ ըստ այնմ կը բնորոշուի: Այսինքն, կը վերաբերի վերեւ թուարկուած էակներու միջեւ ամուսնութեամբ կազմուած ընտանիքին – որու երեխայի մասնիկի յաւելումը կրնայ կատարուիլ բազմաթիւ միջոցներով – :

«Ստամբուլյան Կոնվենցիա»ի վաւերացումով, տուեալ երկրում, պետական մակարդակի վրայ կ’ամրագրուին եւ կը հաստատուին վերեւ պարզուած  բոլոր յղացքները:

Առ ի տեղեկութիւն՝ Եւրոպայի ծայրայեղ ձախակողմեան Դաւանանքի, ուլտրա-ազատական աղանդաւոր Վարդապետութեան այս նենգաւոր հրամանագիրը մերժած է Եւրոպական Միութեան լիիրաւ անդամ՝ Պուլկարիան: Նոյնպէս՝ Սլովակիան – այդ ալ, կին նախագահի օրօք – :

Հայաստանի կ’որդեգրէ՞, չ’որդեգրեր այս Պայմանագիրը, դա այժմու վարչակարգի կամքէն կախեալ է:

Սակայն մարդ խաբելով [«մարդ» բառին ամենալայն առումով, հա՛.. այսինքն, «մարդկային էակ»… կին, տղամարդ, մէկը որ միւսն է, կամ հակառակը, մէկը որ դեռ չէ որոշած թէ որմէկն է, կամ  մի պահ մէկն է, մի պահ միւսն է… եւայլն., եւայլն…. կը ներէք որ «մարդ» բառը գործածեցի այդ ամէնուն տեղ… խտրականութեան յանցագործութեամբ չձերբակալուիմ յանկարծ…], մարդ խաբելով, էշու տեղ դնելով առաջ մի տանիք ձեր ծրագիրները, այդպէսով մի առնէք այդ միմիայն ձեր քայլը որ անպայման բոլորին քայլը չէ, խարդախութեամբ եւ խաբեբայութեամբ առաջ մի քշէք ձեր… սուտ հաշմանդամի ձեւական սայլակը  [Հայաստանի Հանրապետութեան այժմու Աշխատանքի եւ Սոցիալական Հարցերի նախարարուհին, բոլոր հանրային առիթներով եւ պաշտօնական նկարներում՝ հաշմանդամի սայլակի վրայ նստած է, սակայն ան երբ որ ուզէ, կարող է ոտքի կանգնիլ եւ քալել. այս հաստատումը, որպէս առարկայական իրողութիւն, բացարձակապէս անհերքելի է] :

Իսկ հազար անգամ արդէն ըսուած է, եւ շատ հեշտ է ոեւէ մէկին համար հասկանալ՝ եթէ նպատակը կիները պաշտպանել է,  ՀՀ Քրէական Օրէնսգիրք կը բովանդակէ բազմաթիւ եւ այլազան յօդուածներ որոնք լիովին բաւարար են օրինական հետապնդումներու ենթարկելու համար ոեւէ տղամարդ որ որեւէ կնոջ նկատմամբ որեւէ բիրտ արարք կը գործէ, կամ հակառակը – ինչ որ կրնայ նաեւ պատահիլ, բնաւ անսովոր բան չէ, մանաւանդ Արեւմուտքի մէջ – : Նոյնպէս, երբ որ բռնութիւն կը պատահի ընտանիքի մէջ եւ զոհը երեխան է:

Դեռ այդ հիմնական Օրէնսգիրքին վրայ կ’աւելնայ խորքին մէջ արդէն աւելորդ Օրէնքն մըն ալ եւս, որու երկարաշունչ անունն է ՝ «ՀՀ Օրէնք Ընտանիքում բռնության կանխարգելման, ընտանիքում բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության եվ ընտանիքում համերաշխության վերականգնման մասին» :

Եթէ նպատակը այդ է ուրեմն, կինն ու երեխան պաշտպանել ամուսնի եւ հօր բիրտ արարքներէն, ապա կառավարութեան կը մնայ պարզապէս «համոզել» ոստիկաններին եւ իրաւապահ մարմիններին որ ընտանեկան բռնութեան պարագային ալ անոնք պարզապէս բարեհաճին կիրառել ՀՀ Քրէական Օրէնսգիրքը, առաւել վերոնշեալ յատուկ Օրէնքը:  

Եթէ շատ զբաղած չեն անշուշտ քաղաքական հալածանքներով:

Մ. Հայդուկ Շամլեան

Կանադա, 02.11.2019

Վերադարձ դէպի գլխաւոր էջ