Աններդաշնակ դաշնակնե՞ր

Վերջերս, պարբերաբար, որոշ աղմուկ մը կը լսենք Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան կարգ մը անդամներու կողմէ – որոնցմէ ոմանք այլեւս այդ կուսակցութեան շարքերէն դուրս են արդէն – :

Այդ անձերուն խնդիրը կը թուի ըլլալ այն, թէ ՀՅԴ-ն պէտք չէ որ ընդդիմադիր դիրքորոշում ունենայ՝ ներկայիս Հայաստանի իշխանութեան տիրացած քաղաքական խմբաւորումին նկատմամբ, այլ պէտք է որ զօրակցի անոր:

Նիւթը այստեղ երիտասարդները չեն, այլ 1970-80ական թուականներէն ի վեր Դաշնակցութեան շարքային գործօն անդամներ եղած, այդ կուսակցութեան մէջ  պաշտօններ ալ ստանձնած, որոշ տարիքի մը հասած մարդիկ:

Կարելի էր անուանապէս նշել թէ որու մասին է խօսքը, եւ մէկ առ մէկ, անոնց վերաբերեալ հաստատ տեղեկութիւններ ներկայացնել, առարկայական  անհերքելի տուեալներ բացայայտել, մասնայատուկ կերպով «տոլապները բանալ», հեշտօրէն պարզելու համար թէ իրենց վերոնշեալ կեցուածքը բնաւ արժանահաւատ չէ: Սակայն պիտի գոհանանք ընդհանուր դիտարկումներով արտայայտել այդ բոլորը:

Ուրեմն, ներկայիս յիսուն-վաթսուն տարեկան կամ աւելի տարեց դաշնակցականներ կան, որոնք վերեւ ամփոփուած կեցուածքը կ’արտայայտեն: Գործօն, կուսակցական լուրջ պաշտօններ վարած անձեր:

Հետեւաբար, անցեալ երեսուն տարիներու ընթացքին, այս մարդիկը խնդիր չունէին Դաշնակցութեան դիրքորոշումներուն հետ: Նոյնիսկ, իրենց պաշտօններու բերումով, կարեւոր դերակատարութիւն ունէին անոր որոշումներուն, կեցուածքներուն եւ գործունէութեան մէջ: Բա, ի՞նչ եղաւ, մէկէն: Խղճահարութի՞ւն: Midlife crisis ? Չենէ մը, «կարմիր հապը» կլլեցին…

Ջանանք հասկնալ:

Այժմու, Քրիստափորէն աւելի առաքինի, զուտ ու անբիծ, բացառապէս գաղափարապաշտ այս մարդոցմէ ոմանք, երկար տարիներ շարունակ, այլազան այլ նպաստներու կողքին, բառացիօրէն իրենց ապրուստը շահած են, ուղղակի շնորհիւ Դաշնակցութեան:

Չենք հաւատար որ միայն այդ պատճառով է որ, ուր-հաց-հոն-կաց իմաստուն ըմբռնողութեամբ, անոնք բուռն պաշտպաններն ու կարգապահ գործիչներն էին Դաշնակցութեան, եւ երբ որ հասոյթի այդ աղբիւրը չորցաւ կամ այլեւս բաւարար չէր, դարձան խրոխտ այլախոհներ, ի սէր «ժողովուրդին», յանուն Վեհագոյն Գաղափարին, եւայլն.

Այժմ, Ռոստոմէն աւելի յեղափոխական, արդարատենչ, նուիրեալ եւ ինքնուրաց այս մարդոցմէ ոմանք, նաեւ, անցեալ քսան տարիներու ընթացքին, շատ լայնօրէ՜ն վայելեցին Հայաստանի նախկին վարչակարգերու բազմատեսակ բարքերն ու բարիքները:

Սեփականաշնորհումներէ ալ օգտուեցան, բոլոր տեսակի արտօնութիւններն ու թոյլտւութիւններն ալ ստացան, բազմաթիւ առեւտրական գործերու ալ ձեռնարկեցին. դարձան շողշողուն տիտղոսներով տնօրէններ շա՜տ հայենասիրական հիմնարկներու, ուրկէ նաեւ կը ստանային իրենց անձնական եկամուտը, եւ որոնց շնորհիւ ալ «հռչակաւոր» դարձան Համացանցի մէկ անկիւնը, Երեւանի կենտրոնի գիւղակին մէջ, կամ Սփիւռքի ամենամիամիտ շրջանակներուն մօտ (ուրկէ դրամներ կը հաւաքեն, եւ ուր կամ մարդ չի գիտեր թէ իրենք ճիշդ ով են, ինչ են, ուրտեղներէն եկած են, կամ ալ կը վստահին իրենց դաշնակցականի հանգամանքին) :

Չենք հաւատար որ նախորդ վարչակարգերու շնորհիւ իրենց այդ հասոյթաբեր եւ վրան ալ իրենց եսը փայփայող գործունէութիւնը մոռցնել տալու համար է, որ Մայիս 2018-էն ետք, այս մարդիկը դարձան յանկարծ այժմու վարչակարգի պարագլուխներու բուռն ջատագովները:

Այժմ, Զավարեանէն աւելի մտաւորական, շատ խելացի, շատ զարգացած եւ բանիմաց այս մարդիկը, նաեւ փաստօրէն Հայաստանի արեւմտամէտ հոսանքի համակիրները, քարոչիզներն են հիմա: Հարաւային Կովկասի մէջ, յետ-խորհրդային ժամանակներու Արեւելք vs Արեւմուտք բախումի ամենակատաղի հանգրուանին, Արցախի կացութեամբ, եւ իրենց պարագային մանաւանդ՝ ՀՅԴի իսկ պատմութեան ամենաաղետալի փորձառութիւններու զարհուրելի լոյսին տակ, այս փայլուն փիլիսոփաները, անգամ մը եւս ուղիղ Անդունդ տանող այդ աշխարհաքաղաքական թեքումին ալ կ’ուզեն աջակցիլ ուրեմն:

Մասնաւոր խնդիր չկայ, եթէ այդ է իրենց համոզումը, կամ նոյնիսկ անձնական շահագրգռութիւնը: Բայց թերեւս պէտք է բարեհաճին թոյլ տալ որ համայն կուսակցութիւնը չհետեւի այդ ուղիին: Ինչ ընենք, ամէն մարդ իրենց չափ խելացի չի կրնար ըլլալ:

Սակայն ամենաշշմեցուցիչը այն է որ այս դաշնակցական մեծն այլախոհները Հրայր Մարուխեանի կերտած դաշնակցական սերունդէն են: Նոյնիսկ մէջբերումներ կը կատարեն անոր խօսքերէն կամ գրութիւններէն, բացատրելու համար թէ ինչու Դաշնակցութիւնը պէտք է որ իր ամէն ուժովը աջակցի… Լեւոն Տէր-Պետրոսեանական ժամանակներու վերադարձին Հայաստանի մէջ: Մարդուն գերեզմանը լաւ որ բաւական լայն է, քանզի անոր մէջ տեւաբար դառնալու վրայ է հիմա:

Ի դէպ, իմքայլականներու անհեթեթ իրարանցումով խանդավառուած, դուխով-մուխով, հանրային կերպով Դաշնակցութիւնը քննադատող դաշնակցական եղաւ, որ երեւի մոռցած էր թէ ինքն ալ, իր ընկերներն ալ, օտարութեան մէջ հալածեալ եւ բանտարկեալ բազմաթիւ այլ մարտիկներու կարգին, Հայաստանի մէջ ապաստան ստացան, շնորհիւ Ռոբերտ Քոչարյանին – որ ուրեմն միայն հայաստանեան բանտերէն չէ որ դուրս հանեց դաշնակցականները – : Ապա, նշեալ նախագահի ու անոր իրաւայաջորդի վարչակարգերը այդ բոլոր տղերքին առիթը ընծայեցին գործեր ընելու, փող աշխատելու, ընտանիքներ կազմելու, հանգիստ ու բարեկեցիկ կեանք ունենալու, հայկական հողի վրայ: Այդ քսան տարիներու ընթացքին, խի՞ այս աստիճան դժգոհ չէին նախկին վարչակարգերէն եւ իրենց կուսակցութեան համագործակցութենէն անոնց հետ: Իսկ հիմա, ո՞նց են արդեօք գործերը… Բայց մտահոգուելու բան չկայ, քիչ մը Դաշնակցութեան դէմ կը խօսին, եւ իրենց կը թողեն որ այդտեղ հանգիստ շարունակեն իրենց գործերն ու կեանքերը:

Իսկ ամենախղճալին այն է որ Հայաստանի այժմու վարչակարգը, խորքին մէջ ի սկզբանէ, սակայն գոնէ այս պահին արդէն ակնյայտօրէն, մերժուած է Հայաստանի եւ մանաւանդ Արցախի բնակիչներու մեծամասնութեան կողմէ: Եւ այս ժողովրդային բացասական կեցուածքը օրէ օր կը սաստկանայ: Մինչ, Համացանցի վրայ, արեւմտեան կառավարական գործակալութիւններու իբրեւ թէ «լրատուական» ցանցերուն մէջ, կամ՝ պանանա-ռիփապլիքի վերածուած երկրի մը օրուայ իշխանաւորներուն ծառայող հեռուստատեսիլի ալիքներուն վրայ, դաշնակցականներ կը յայտնեն թէ ՀՅԴ-ն պէտք չէ որ ընդդիմանայ պետական յեղաշրջում կատարած, ինքնահաւան, փառամոլ, պատեհապաշտ, ստախօս, անխելք, անկարող եւ անատակ խամաճիկներէ բաղկացած, վաղանցուկ վոհմակի մը:

Հա, բայց վստահաբար Դաշնակցութեան յանցանքն է, չէ՞, որ այս իբրեւ թէ «իշխանութիւնը» միայն հիասթափութիւն եւ յուսախաբութիւն պատճառեց ժողովուրդին:

Այո, անշուշտ թէ կան այս վարչակարգին համակիրներ, ահա թէ որոնք են անոնք՝ https://haytougchamlian.blog/շարքային-փաշինյանիստները՝-5-կարգեր/

Եւ ամէն պարագայի, մինչեւ այսօր ալ փաստօրէն կան Լեւոն Տէր-Պետրոսեանի համակիրներ, նոյնիսկ երիտասարդներու մէջ: Անոր համար ալ, մի քանի ամսուայ մէջ, երեսուն տարի ետեւ գնաց երկիրը: Մինչ ոմանք, այդ ետ-քայլը դէպի նախնական մեկնակէտ՝ կ’ուզեն ծախել որպէս… առաջընթաց !

Փաշինյանի կապակցութեամբ, դաշնակցականներու միակ սխալը այն եղաւ որ, փողոցային ամբոխի բռնութեան սպառնալիքին տակ ենթարկուելով այդ ծաղրածուի քմայքներուն ու կամքին՝ զինք վարչապետ ընտրեցին, երկու անգամ, դարձան իր նախարարները, Օրէնքի մը որդեգրումը կասեցուցին, Ազգային Ժողովը լուծարեցին, եւ մասնակցեցան ապօրինի «ընտրութիւններու»: Վարքագիծ մը, որ Սահմանադրութեան հիման վրայ ըստ էութեան չեղեալ ու անվաւեր է տուեալ պայմաններու պատճառով, սակայն որ այնուհանդերձ անվայել է այս կուսակցութեան համար: Այժմ անխնայ ընդդիմութեան, վճռակամ եւ անվախ Դիմադրութեա՛ն միջոցաւ է որ այդ սխալները պիտի հակակշռուին, որպէսզի Հ.Յ.Դաշնակցութիւնը՝ երկրին ու Ազգին նկատմամբ պատասխանատւութեան բաժին չունենայ տեղի ունեցած իրադարձութիւններու աղետալի հետեւանքներուն համար: Անոնք որ շատ կը սիրեն իրենք զիրենք «յեղափոխական» համարել, թող այս մօտեցումը նկատի առնեն որպէս յաջորդ, հարազատ Յեղափոխութիւնը, ի դէմ՝ ապազգային եւ ապօրինի, անվստահելի իշխանութիւններու:

Ամէն պարագայի, Հ.Յ.Դաշնակցութիւնը եթէ իր ամբողջ կարողականութիւնը տրամադրէ Հայաստանի այժմու վարչակարգին, նորէն, վերջինս դատապարտուած է ձախողելու: Եւ այս ողբալի դրուագին աւարտումը շատ տգեղ պիտի ըլլայ: Իսկ երբ որ այդ պահը հասնի, անցեալ վարչակարգի վախտը լուռ ու հանգիստ իրենց գործերը ընող հայերը, որոնք քսանհինգերորդ ժամուն յանկարծ խիզախ «յեղափոխականներ» դարձան, վստահաբար առաջին գիծի քարկոծողները կ’ըլլան՝ այսօրուայ իշխանաւորներուն:

Բայց այս անգամ, զգոյշ, ճիշդ չէ որ բան չփոխուեցաւ: Մի քանի նոր նախադէպեր հաստատուեցան… Օրուայ վարչակարգի հետ համագործակցութիւնը այսուհետեւ կրնայ մարդս բանտ հասցնել, յաջորդ վարչակարգի ներքոյ: Դեռ չխօսելու համար այն հաւանականութեան մասին որ այսօր կատարուած որեւէ դրամական ներդրում այդ խորապէս անկայուն երկրին մէջ կրնայ վաղը ոչնչանալ, հենց որ նոր խմբակ մը տիրանայ իշխանութեան:

Ստորագրեալը՝ ՀՅԴի շարքերէն հրաժարած է, Մարտ 2018-ին: Առանց երբեք յաւակնութիւնը ունենալու թէ ինք է «իսկական դաշնակցականը», այլ պարզապէս անդրադառնալով որ, իր պարագային, յարմար չէ շարքային դաշնակցական ըլլալը:

Նշենք վերջապէս թէ, յատկապէս անցեալ երեսուն տարիներու ընթացքին, Հայաստանեան նիւթերու կապակցութեամբ, պարբերաբար գոյացած է այս միեւնոյն երեւոյթը, երբ «մտահոգ դաշնակցականներ» կամ «նոր դաշնակցականներ» անունին տակ, ՀՅԴ-ի շարքային խումբ մը անդամներ կը յայտարարեն թէ վերջինս դադրած է ըլլալէ ինչ որ է, այլեւս չէ՝ ինչ որ պէտք է որ ըլլայ, եւ հետեւաբար իրենք, այլախոհութեան հանրային յորդումներով, պիտի փրկե՛ն զայն:

Ո՞ւր են հիմա անոնք:

Մ. Հայդուկ Շամլեան

Քանատա, 31.12.2019

Վերադարձ դէպի գլխաւոր էջ